8 augustus

Mart Hovens. Dit is de dag dat de Congolese president Joseph Kabila zich al dan niet kandidaat zou stellen voor de verkiezingen van 23 december. Hij liet zijn keuze lang in nevelen gehuld. Volgens de Grondwet kan hij zich helemaal niet kandidaat stellen omdat hij er immers al twee termijnen van 5 jaar op heeft zitten. Maar Joseph, zoon van de vermoorde rebellenleider Laurent die een paar jaar president was, is gewend geraakt aan de macht.

Verwend, beter gezegd: het heeft hem en zijn familie een slordige 15 miljard dollar opgeleverd. Niet slecht voor een ex-chauffeur met weinig opleiding.
Nadat de verkiezingen eind 2016 niet doorgingen, sloten de katholieke kerk, de burgerbewegingen en de oppositie het Oudjaarsakkoord. Hierin werd vastgelegd dat er in 2017 verkiezingen zouden komen en dat Kabila niet mocht meedoen. Maar sindsdien doet Kabila voortdurend aan tijdrekken. Hij benoemde een nieuwe legerleiding met militairen die hun diensten voor hem bewezen hebben en waarvan enkelen in de VS veroordeeld zijn wegens excessief geweld. Hij liet een nieuwe wet passeren die ex-presidenten voor eeuwig senator maakt, lees: immuun maakt voor strafvervolging. Hij plukt nog meer dan tevoren de staatskas. Bij de nationale vliegmaatschappij Congo Airways worden de salarissen al maanden niet uitbetaald want: ‘je hebt toch macht (over boekingen) dus maak die te gelde!’.
Onlangs hield een internationaal bureau een verkiezingsenquête in Congo. De drie belangrijkste oppositiekandidaten zouden ieder ongeveer een kwart van de stemmen krijgen, en Kabila slechts een tiende. De meeste stemmen zouden naar Moise Katumbi gaan, maar die leeft als balling in het buitenland. Het zou de oppositie sterker maken als er maar één kandidaat was, maar men komt er onderling niet uit wie dat dan moet zijn.
De secretaris van de grootste oppositiepartij, de UDPS, Kabund-a-Kabund, heeft aangekondigd dat de verkiezingen een farce zullen worden als het Oudjaarsakkoord niet toegepast wordt, de stemmachine niet afgeschaft wordt, de kieslijsten niet verder opgeschoond worden (er staan miljoenen dubbele inschrijvingen op, naast overledenen en baby’s) en als de politieke spanningen aangewakkerd blijven worden. Aan zo’n parodie doet de oppositie niet mee. Toch heeft hun leider, de zoon van de vorig jaar overleden eeuwige oppositieleider Tshisekedi, zich als presidentskandidaat aangemeld.
Ook Jean-Pierre Bemba heeft op 2 augustus zijn kandidatuur in kunnen dienen. Hij was door het Internationaal Gerechtshof in Den Haag tot een gevangenisstraf van 18 jaar veroordeeld omdat hij in de Centraal-Afrikaanse Republiek misdaden tegen de menselijkheid gepleegd had. Tot ieders verrassing werd hij onlangs in hoger beroep vrijgesproken. Hij kwam 1 augustus op het vliegveld van Kinshasa aan en werd door vele aanhangers verwelkomd. De politie trad hard op toen de meute de leider tot aan zijn huis, nabij het presidentieel paleis, wilde volgen.
Op 3 augustus wilde Moise Katumbi naar Congo komen om officieel zijn kandidatuur te stellen. Hij is dus de belangrijkste opposant van Kabila. Maar zijn privéjet mocht niet op het vliegveld van Lubumbashi landen. Volgens de burgemeester was er geen officiële toestemming voor gegeven. Een dag later probeerde Katumbi via de grens met Zambia het land binnen te komen. Vele volgelingen wilden hem welkom heten, maar aan de Congolese kant bleef de grens gesloten. Zijn papieren zouden niet in orde zijn. De massaal aanwezige politie dreef de demonstranten met traangas uit elkaar. Katumbi is inmiddels naar de rechter gestapt, en de Afrikaanse Unie en de Congolese bisschoppenconferentie steunen hem hierin.
Het is vandaag 9 augustus en er zijn 18 kandidaten geregistreerd, waaronder één vrouw. Katumbi heeft zich geen kandidaat kunnen stellen. En Kabila … die heeft zich geen kandidaat gesteld.
Waarschijnlijk hebben zijn Angolese en Rwandese collega’s, die hij deze week bezocht, druk op hem uitgeoefend. Die hebben blijkbaar meer invloed dan de EU en de VS. Het besluit is in heel Congo met opluchting ontvangen.
Emmanuel Ramazani Shadary wordt zijn kroonprins. Hij was minister van Binnenlandse Zaken en Veiligheid, en als zodanig verantwoordelijk voor de harde repressie bij de demonstraties en voor het oppakken en soms laten verdwijnen van vredesactivisten. Hij is door de VS veroordeeld voor dit geweld.
En nu? Komen er verkiezingen dit jaar? Er zijn voldoende smoezen om ze niet door te laten gaan (veiligheid, financiën, logistieke problemen). En als ze doorgaan, zullen ze dan eerlijk zijn? Het gebruik van de stemmachines duidt daar niet op. En als ze eerlijk zijn, is het machtsapparaat en de financiële buffer van de huidige overheid voldoende om Shadary te laten zegevieren? En zo ja, komt er dan een Poetin-Medvedev variant waardoor Kabila (pas 47 jaar) over 5 jaar terug kan komen? Niemand die het weet.

Bookmark the permalink.

Comments are closed.

  • Nu op Africa Web TV