Berichten uit Mali

Aart van der Heide. Bamako behoort tot de snelst groeiende steden van Afrika. In 2025 wordt volgens de UN verwacht dat deze stad met bijna 60% zal groeien. Toen ik er in mei was kon ik er weinig van merken maar als je de stad uitgaat richting Segou, Kolikorou, Sikasso, Kati of Kangaba dan merk je hoe snel deze stad aan het uitbreiden is.

Volgens deze UN statistieken kun je dus een bevolking van 5 miljoen inwoners in 2025 verwachten. Dat betekent dat meer dan 25% van de Malinese bevolking in Bamako zal wonen. Zoals ook bekend is loopt het platteland in centraal en vooral noord Mali leeg. Oorzaken zijn vooral het gebrek aan bestaansmiddelen voor de plaatselijke bevolking maar is de onveiligheid één van de grootste oorzaken.

Scholen sluiten en voedselonzekerheid groeit
In de Malinese en internationale pers verschijnen veel berichten hierover. Deze week trof me het artikel geschreven door Rudd Konte in CajNews-Africa dat honderden scholen vanwege veiligheidsredenen gesloten waren. Zij noemt een aantal van zeker 500 scholen gesloten zijn. In het schooljaar 2015/16 hebben 296 scholen hun deuren niet kunnen openen vanwege de onveilige situatie. De OCHA geeft als redenen het gebrek aan gekwalificeerde onderwijzers en het gebrek aan plaatselijk bestuur. Volgens mij zijn de oorzaken anders en denk ik meer aan Boko Haram redenen. Bijna 4 miljoen mensen leven met gebrek aan voedsel vanwege geen toegang tot voedsel of vanwege de onveilige situatie om dit te kunnen produceren. Dit heet in vaktermen “food insecure”. Het artikel noemt ook heel duidelijk dat het noorden maar ook het midden van het land onveilig zijn. De regering van president Ibrahim Boubacar Keita “struggles to bring stability” waarmee het artikel eindigt. Gebrek aan stabiliteit dus.

Advies aan reizigers
Ondanks al deze informatie zijn er toch nog buitenlanders die vanwege privé redenen naar Mali gaan. De westerse ambassades raadden ieder bezoek aan Mali dat niet nodig is ten zeerste af. Op hun veiligheidskaarten is het noorden en het midden geheel rood gekleurd. Dus onveilig gebied. Zelf was ik in mei nog in Mali en wilde met de auto naar Nioro du Sahel gaan. Dit werd me ten zeerste afgeraden. Ik ben daarom in Bamako gebleven en schreef dat het de eerste keer was dat ik Bamako niet uit kon vanwege veiligheidsreden. Hierop kreeg ik felle kritiek vanuit Mopti waar een Nederlander woont die mijn beweringen ongefundeerd vond. Hij schreef mij dat iedereen hem in Mopti vertelde dat de situatie daar veilig was. Waarschijnlijk wel in Mopti maar dat wil niet zeggen daarbuiten. Hij begreep niet dat een kwaliteitskrant als de Volkskrant mijn artikelen plaatste. Ik kon hem wel vertellen dat een andere buitenlander die bij Mopti woont van medewerkers de raad had gekregen voorlopig vanwege veiligheidsredenen niet te komen. Ja, de steden lijken veilig maar als ik van alle kanten word gewaarschuwd niet te gaan wie ben ik dan om deze informatie in twijfel te trekken? Aanvallen op blanken kun je niet voorspellen en er een kansberekening oplos laten heeft al helemaal geen zin.

Deze week werd ik geïnformeerd door een andere Nederlander die met de auto naar Tombouctou wil. Een prachtige reis die ik vroeger ook vaak heb ondernomen. De kans dat je of door jihadisten of door bandieten of door terroristen wordt aangevallen is onvoorspelbaar en zeker niet te berekenen. Wel weet ik dat als je met een auto vertrekt de mobiele telefoon je vertrek kan doorgeven. Spannend dus! Dus een vorm van Russisch roulette.

Wie biedt veiligheid?
Vaak vragen Nederlanders mij dan of de VN MINUSMA vredesmacht geen bescherming kan bieden? Ook deze worden van alle kanten aangevallen. Verder is bekend dat deze missie veruit de dodelijkste VN missie tot nog toe is. Ik heb al vaker geschreven dat het lijkt alsof de toename van buitenlandse en VN troepen ook aan het aantal aanvallen op buitenlanders en de gezagsgetrouwen aan het bewind in Bamako doet toenemen. Bijna ieder NAVO-land heeft nu troepen in Mali. Nederlanders die in Mali willen reizen geef ik eerlijk mijn mening en zeg daarbij dat als je gaat je zeker in moeilijkheden kunt komen. Informeer je heel goed. Neem dus geen risico’s. Dit heet in gewoon Nederlands dat een gewaarschuwd mens voor twee telt.

Jammer dat de MINUSMA hierover nogal zwijgzaam is. Hun tweede man is een Nederlander die prachtige foto’s op zijn Twitter-account laat zien en alleen kan melden hoe geweldig de vergaderingen waren met de gouverneurs en andere hoogwaardigheidsbekleders in rebellengebied, in Bamako of in NY. Diep in z’n hart zal hij vaak denken dat dit een “mission impossible” is. In feite laat hij alleen maar zien dat de VN hetzelfde bereikt als de vreemde troepen in Afghanistan doen.

Later dit jaar wil ik weer gaan. Ook naar Segou en Mopti maar verder niet. Hoe ik reis vertel ik niet. Ik neem geen boek over kansberekening mee want dat geeft geen antwoord op mijn vragen.

Welke zijn de vooruitzichten?
Volgen we de ontwikkelingen sinds 2012 dan zien we aan de ene kant een toename van het aantal buitenlandse en vooral Europese troepen maar tegelijkertijd een verslechtering van de situatie. Volgen we de ervaringen in Afghanistan, Irak, Syrië en Libië dan zal de VN, gedomineerd door de westerse mogendheden, in Mali zich militair blijven versterken. De interventie zal een gebed zonder einde worden. Afghanistan leert ons heel duidelijk dat de Taliban steeds weer opduiken. De armoede zal in Mali toenemen. De scholen in de onveilige gebieden zullen sluiten. De onvrede met het huidige regime in Bamako dat als westers wordt gezien zal ook toenemen. De steun voor de jihadisten en terroristen zal om meerdere redenen toenemen. Mali zal uiteindelijk een Malistan worden. Eigenlijk is het dat al.

Nederland en Mali?
De Nederlandse regering heeft als belangrijke westerse mogendheid – lid van de EU en de NAVO – eigenlijk geen keus. De huidige regering heeft a.h.w. haar sympathie – in een goed blaadje staan – gekocht bij de grote westerse mogendheden als de VS en Frankrijk. Deze regering heeft daarnaast een gedeelde zetel in de veiligheidsraad gekregen. Dieuwertje Kuijpers schreef hierover een jaar geleden een duidelijk artikel in FTM (Follow The Money) luidend “Strategische armoede plaagt Nederlandse missie in Mali” waarin Nederlandse militairen die in Mali hebben gediend klagen over de zinloosheid van hun inzet. Een erg negatief vooruitzicht zal menig lezer vinden. Is er dan geen oplossing mogelijk? De Nederlandse regering zegt bij monde van haar ministers van defensie en buitenlandse zaken dat interventie nodig is om te voorkomen dat Mali springplank van jihadisten naar Europa wordt. Geen enkel bewijs is hiervoor aan te voeren. Zij weten ook heel goed dat Mali niet aan de Middellandse Zee ligt. Moet het proces dan teruggedraaid worden? Ook dit is m.i. onmogelijk. Mali dan maar gewoon aan zijn eigen lot overlaten? Misschien is dit wel het enige trieste alternatief want het opzetten van de G5 – eigen verdediging van Mauritanië, Mali, Burkina Faso, Niger en Tsjaad – zal m.i. slechts gedeeltelijk gaan lukken. Versterking van de nationale legers zal hoogstwaarschijnlijk deze landen militaire regimes opleveren. Indien de bevolking hiermee tevreden zal zijn dan zullen de westerse landen die hun democratische systemen oplegden hier ook aan moeten geloven. Dit betekent dat al deze landen militaire regimes zullen krijgen die nu al in Mauritanië en Tsjaad bestaan. Dat zal beteken dat de invoering van de meerpartijendemocratie met bijbehorende parlementen tot een einde zal komen. Een ernstige zaak voor westerse sympathisanten maar niet voor grote groepen bewoners van deze landen die toch niet gingen stemmen. Hun leven zal daardoor noch verslechteren noch verbeteren. In Mali gingen de laatste verkiezingen minder dan 30% van de stemgerechtigden naar de stembus. Veel Malinezen hebben mij vaak gezegd dat wij westerlingen deze parlementaire democratie hebben ingevoerd. Dit laatste is waar en maar ook niet waar. Wel is bekend dat na de val van de Berlijnse muur in veel Afrikaanse landen de meerpartijendemocratie werd ingevoerd. Vaak werd dit gedaan in de vorm van een façade democratie.

Kortom de MINUSMA is nooit ingesteld om de jihadisten en terreurorganisaties te bestrijden – is ook niet haar mandaat – maar heeft wel hun aantallen aanzienlijk doen vermeerderen. We zullen dit eerlijk moeten erkennen. Terug naar af zal ook niet mogelijk zijn. Onze handen af van de Sahel zal daarom de enige mogelijkheid zijn. We zullen deze staten wel moeten blijven steunen o.a. met militaire hulp. We mogen onze zuidelijke grenzen zeker goed bewaken wetende dat Mali niet aan de Middellandse Zee ligt . Ogen en oren in noord Mali doen dat helaas niet en kunnen dat ook niet. Daarnaast zullen we heel objectief moeten bestuderen waardoor Jihadisme ontstaat zoals we dat ook tevergeefs hebben gedaan bij het ontstaan van het nazisme en het fascisme.

Ook al zal er dan een militair bewind komen, er zal altijd grote belangstelling blijven bestaan voor Mercedessen, wax Hollandais van Vlisco en Nederlandse kennis over waterbeheer en nog veel andere zaken. Dat heeft Soedan ons heel duidelijk getoond.

Bookmark the permalink.

Comments are closed

  • Nu op Africa Web TV