Bijbels, palmtakken en rozenkransen tegen kogels en traangas

Mart Hovens. Op 21 januari was er in Kinshasa weer een manifestatie tegen het aanblijven van president Kabila. Het werd – net als met oudjaar – georganiseerd door de katholieke lekenkerk. Er waren zeker 6 doden, een vijftigtal gewonden en meer dan 100 gearresteerden, w.o. 10 priesters. Enkele priesters werden aangehouden, geboeid, mishandeld en met onbekende bestemming weggevoerd.

Waarnemers van de VN zijn bedreigd en gemolesteerd. Het internet was een paar dagen stilgelegd zodat er weinig informatie vrijkwam. Op de weinige foto’s zag je uniformen tegen habijten. Kogels en traangas tegen bijbels, palmtakken en rozenkransen.
De katholieke kerk is het enige instituut dat functioneert in Congo. Het is ook het enige dat een geloofwaardige band met het volk heeft. In alle dorpen en volkswijken staan kleine kerkjes waar ‘s zondags uitbundige diensten worden gehouden. De protestantse kerk (waar Kabila onlangs nog de dood van zijn vader memoreerde; bij de katholieken vond hij dat te eng) en de moslims sluiten zich langzamerhand bij het katholieke protest aan.
Congo is een zwakke staat, omringd door steviger staten. Er komen steeds meer aanvallen van rebellen uit Oeganda en Rwanda. Zij profiteren van de politieke impasse door steeds nieuwe coalities aan te gaan. Ze verbinden zich ook met het leger, de politie en de lokale autoriteiten. Anders zouden ze nooit zover het Congolese grondgebied binnen kunnen dringen. MONUSCO staat machteloos omdat ze slechts het mandaat hebben om het Congolese leger bij te staan. Voelen de rebellen en hun allianties de implosie van de Congolese staat aankomen? Lokken de nog steeds gigantische hoeveelheden grondstoffen? Nu al voeren beide buurlanden veel van Congo’s grondstoffen uit.
Met al die rebellenlegers zou je in Congo al snel een revolutie verwachten. Maar de rebellen zijn niet uit op de omverwerping van het corrupte systeem, ze zijn uit op de overname van het corrupte systeem. Vandaar ook de liaisons met de lokale overheid. Rebel zijn is hier een beroep, een verdienmodel. Net als militair zijn. Mobutu zei al: ‘waarom zou ik de soldaten een salaris betalen?! Ze hebben toch een geweer’. Er zijn geen revolutionairen in Congo, zoals ook al bleek uit de ervaringen van Che Guevara (zie twee artikelen geleden). Je hebt wel enkele, vooral lokaal georganiseerde, jongerenbewegingen maar die worden door intimidaties en arrestaties gemarginaliseerd.
Om reden van het gebrekkige democratiseringsproces en het harde neerslaan van de manifestaties besloot België vorige week om een deel van hun bilaterale (tussen overheden) samenwerking te herschikken. 25 Miljoen euro zou nu rechtstreeks naar de bevolking, naar humanitaire hulp en NGO’s gaan. Als reactie zei de Congolese minister van Buitenlandse Zaken dat ze die hulp van zo’n ‘brute kolonisator’ toch niet langer nodig hadden. Die werd immers voor ‘50% in de eigen zak gestoken’ (denk aan expatsalarissen).
Meteen werd verordend dat ENABEL (het ontwikkelingsagentschap) en het Schengenhuis (dat de visa voor de Schengenlanden levert) moesten sluiten. Voor mijn eigen reis moest ik een visum op het consulaat in Antwerpen of de ambassade in Brussel aanvragen en ook hier bleven de schermen zwart en de telefoonlijnen stil.
Ondertussen gaat de koopkracht steeds verder achteruit. Door de overstroming storten nog steeds gebouwtjes in. Het zoontje van onze wacht werd gisteren door zo’n omvallende muur gedood. ‘Verdwenen’ ziektes als tetanus, cholera en lepra nemen weer toe. Geld voor medicijnen, ziekenhuis of begrafenissen is er niet.
Op de universiteit van Kinshasa is het al weken onrustig. De studenten eisen dat hun beurs volgens de oude dollarkoers uitbetaald wordt en niet via de sterk gedevalueerde Congolese franc. Nu houden ze nauwelijks geld over om te eten.

Congo bewijst eens temeer het ‘Afrika van Afrika’ te zijn. Alle negatieve (armoe, corruptie, nepotisme) en positieve (muziek, mode, grondstoffen, optimisme) elementen zijn in het hart van dit continent samengebald.

Bookmark the permalink.

Comments are closed.

  • Nu op Africa Web TV