Blijven Nederlandse militairen actief in Mali?

Aart van der Heide. Volgend jaar zal de nieuwe Nederlandse regering een besluit nemen over een eventuele verlenging van hun militaire aanwezigheid in noord Mali. Het is bekend dat de grootste regeringspartij de VVD eigenlijk deze missie wil stoppen o.a. omdat vanuit de krijgsmacht er behoorlijk wat kritiek is gekomen.

Ook heeft deze partij een minister aan deze inzet moeten opofferen vanwege ondeugdelijk materiaal waarbij twee doden te betreuren waren. Er zijn met de coalitiepartners geen duidelijke afspraken gemaakt zoals indertijd met de PvdA het geval was. Aan deze missie is verder ook geen eer te behalen zoals het promoten van een 3D benadering. Van defensie is nooit sprake geweest en diplomatie en development al helemaal niet. Daarover gaat dit artikel. Een evaluatie die zich objectief uitspreekt over de impact van de 3D’s zal tegenover de belastingbetaler noodzakelijk zijn. Deze evaluatie is wel voorgesteld o.a. door Fred van der Kraaij op deze site. De grote vraag is of deze missie heeft bijgedragen aan vrede in noord Mali. Wat heeft deze missie dan opgeleverd behalve dan een gedeelde zetel voor Nederland in de Veiligheidsraad en 4 doden?

3D benadering
3D staat voor Defence, Diplomacy and Development. De Nederlandse kiezer werd altijd voorgehouden dat de Nederlandse legereenheden de “ogen en oren” van de gehele UN missie zouden vormen. Voor kenners van noord Mali werd dit betwijfeld want in een dergelijk woestijngebied moet je de taal, de cultuur en vooral de politieke verhoudingen en ook de geschiedenis van dit gebied kennen. Blanke militairen met geweer, helm en kogelvrije vesten worden door de lokale bevolking gezien als militairen en niet als hulpverleners. Met speciale technische apparatuur zoals het gebruik van drones en ander detectiemateriaal kun je natuurlijk veel informatie verzamelen maar een drone kan niet aan een getulbande woestijnbewoner zien of deze een jihadist of een gewone boer of veehouder is. Trouwens, de MINUSMA heeft nooit het mandaat gekregen jihadisten te bestrijden. Dat doen de Franse militairen. Wel was hun mandaat bij te dragen aan de stabilisatie van lokale structuren en het opnieuw vestigen van overheidsstructuren van de centrale regering. Er bestaan grote twijfels of de Franse militairen dit echt doen want de jihadistische aanvallen zijn alleen maar toegenomen. Steden als Gao en Toumbouctou zijn gevaarlijk voor buitenlanders vanwege de vele aanslagen en ontvoeringen. MINUSMA kan hier niets tegen doen. Daarvoor zijn ze er niet.

Vergeet niet dat sinds 2012 de toestand zich heeft verergerd. Ook midden-Mali is nu geheel onveilig geworden vanwege toenemende aanvallen van jihadisten en ook bandieten.

Heeft MINUSMA dan niets voor de Diplomacy kunnen doen. Ook weinig want de Malinese regering onderhandelt met de buurlanden en probeert financiële steun van de rijke landen te krijgen. Noord Mali is sinds 2012 steeds gevaarlijker voor buitenlanders geworden.

En de development of ontwikkelingshulp dan? Kenners van Noord Mali en ook zij die geopereerd hebben in oorlogsgebieden weten dat in een dergelijke situatie alleen noodhulp geleverd kan worden. Behalve dan hulp aan schooltjes, medische centra en op westerse leest geschoeide rechtbanken in stedelijke gebieden kunnen ontwikkelingsactiviteiten niet uitgevoerd worden. De Nederlandse ontwikkelingssamenwerking claimt wel successen maar echte kenners weten dat dat niet zo is.

Samengevat kan gezegd worden dat de 3D benadering totaal gefaald heeft in Mali. Ik durf dit te zeggen als kenner van Noord Mali.

Wat dan wel?
Zelf vergelijk ik de ontwikkelingen in Mali en noord Mali – in het bijzonder – met een ziekte die vanaf het begin voorkomen had kunnen worden maar waar wij o.a. te laat hebben ingegrepen. Eerst zal de toestand in Libië weer genormaliseerd moeten worden. Daarna zal het Malinese leger de middelen moeten krijgen om de situatie zelf op te lossen. Dat is ook steeds meer de mening die ik van veel Malinezen hoor. Natuurlijk bestaat in dat geval het risico dat het leger de macht overneemt via een staatsgreep. Menig Malinees is zich dat bewust en zegt eerlijk dat een gematigd militair bewind beter is dan een corrupte democratie.

Ik hoop dat deze nieuwe regering in Den Haag zich realiseert dat terugtrekken en hulp aan de versterking van het Malinese leger nog altijd beter is dan de gehele MINUSMA operatie voortzetten. Natuurlijk zal Den Haag zeggen dat ze dat al doen en zelfs op grote schaal o.a. via veel EU geld. Dat is waar maar ga dan eerst de historie goed na. Veel hoge militairen in Mali zijn in Frankrijk gevormd en ook veel met een politieke boodschap terug gekomen. Het duidelijkste voorbeeld is de afgezette president ATT die in 1991 generaal Moussa Traore heeft afgezet. Hoe deze bemoeienis van Frankrijk verlopen is zullen we nooit weten want dat is en blijft militair geheim. Zelf heb ik veel van deze opleiders van Europese huize meegemaakt. Velen van hen spreken nauwelijks de Franse taal en daarbij blijven ze slechts korte tijd.

Mali bezat onder Moussa Traore een goed leger. Er bestond discipline. Ik weet uit eigen ervaring dat iedere maand de brandstofvoorraden werden bijgevuld. Toen de parlementaire democratie werd ingevoerd werd het leger bewust verzwakt om een mogelijke staatsgreep te voorkomen. De legerleiding kreeg toen geld om de brandstofvoorraden aan te vullen. Helaas werden deze daarmee niet aangevuld want het geld ging naar andere zaken. Zoals mijn bron het noemde werd het aan de “copines” van de generaals besteed. Mali bezat een goede militaire opleiding waar uit geheel francofoon Afrika officieren werden opgeleid. In Bamako stond een prima opleiding van politieagenten. Ook hier werden velen uit heel Afrika opgeleid. West Duitsland verleende op voorbeeldige wijze technische militaire assistentie en leidde tevens goede monteurs op. Mali had een trots leger en weigerde Europese – lees Franse – militairen op zijn grondgebied. In 2003 liet de democratische regering Amerikaanse militairen – in burger – toe in Tombouctou en Gao om een begin te maken met de bestrijding van het Jihadisme. Veel rechtgeaarde Malinezen vertrouwden dat toen al niet en geloofden in geheel andere motieven.

Nu in 2017 zitten er 12.000 buitenlandse militairen in noord Mali. Deze gehele operatie kost 1 miljard dollar per jaar. De Franse militairen zijn er om de jihadisten te verjagen. Veel Malinezen weten dat daardoor het jihadisme alleen maar is toegenomen. Onze regeringen zeggen dat dat slechts complottheorieën zijn. Wel weet ik dat de Franse militairen er nooit meer weggaan. Veel Haagse politici geloven nog steeds dat wij daar voor de mensen zijn. Echt niet hoor. De gehele economie is een oorlogseconomie geworden en de ontwikkeling van het gebied is weer terug bij af.

Bookmark the permalink.

Comments are closed

  • Nu op Africa Web TV