Congo in transitie

Mart Hovens. Monique is weer terug in Kinshasa. De stroom en het water bleken afgesloten. De elektriciteitskabels hingen los in de tuin. Omdat ze de poort raakten, stond die onder stroom (handig tegen dieven, maar onhandig voor de wachten). Tegen betaling kon alles weer aangesloten worden. Monique weigerde; ze had de rekeningen al betaald.

Ik volg Monique over een week. Mijn visumaanvraag neemt tijd omdat hij nu eerst langs de beruchte Immigratiedienst in Kinshasa moet. Dit levert een verlies van 4 dagen op. Anderzijds levert het natuurlijk winst op bij de Immigratiedienst. Het lijkt erop dat de autoriteiten nog snel een graantje (nou ja: een graansilo) willen meepikken, nu het nog kan.

Het akkoord van oktober onder leiding van de afgezant van de Afrikaanse Unie, de Togolese ex-president Eden Kodjo, was zwak omdat het te weinig deelnemers van de oppositie had. Daarom heeft de Congolese bisschoppenconferentie een nieuw en meer inclusief akkoord gesloten op oudjaar. Ditmaal deed de grootste oppositiepartij UDPS wel mee. Na dit akkoord weten de huidige ministers dat ze na december 2017 waarschijnlijk uitgerangeerd zijn.

Echter, vanwege het gesloten akkoord is de internationale pressie op Kabila afgenomen. In de luwte kan hij de illegale voortzetting van zijn presidentschap voorbereiden. Daarnaast neemt de financiële steun voor ontwikkelingslanden, dus ook voor het democratiseringsproces in Congo, af. Een goede smoes voor het nogmaals uitstellen van verkiezingen. Ook het feit dat alle omliggende landen al decennialang door despoten geregeerd worden, geeft weinig hoop op een vreedzame overgang.

De vredesbeweging is door de extreme repressie in de laatste maanden van 2016 lamgeslagen. Het zal tijd kosten eer ze weer actief wordt en druk op het vredesproces uit kan oefenen. In Oost-Congo zijn de al dan niet bewapende groepen allerminst gebaat bijeen vreedzaam verkiezingsproces. Alleen in een instabiele politieke situatie kunnen zij doorgaan met het illegaal winnen van grondstoffen. Als goed voorbeeld heeft gouverneur Ulungu van de onlangs gecreëerde provincie Sankuru een 350 karaat diamant van enkele miljoenen dollars geconfisqueerd van een gouddelver (‘om hem veilig te stellen’).

Tot overmaat van ramp is woensdag de eeuwige oppositieleider van het UDPS, Etienne Tshisekedi, overleden. Hij was de verbindende factor in het Rassemblement (het platform van oppositiepartijen). Zijn zoon (waar hebben we dat nog meer gezien?) neemt het partijvoorzitterschap over. De (door Tshisekedi geleide) gesprekken met de bisschoppen over de uitvoering van het oudjaarakkoord zijn opgeschort.

Intussen doen in Kinshasa meerdere complottheorieën de ronde. Het is immers niet de eerste oppositieleider die de laatste jaren verdwenen of vermoord is. Bij de terugkeer van zijn stoffelijk overschot uit Brussel en bij zijn begrafenis worden grote menigtes verwacht. Vandaag al is een ‘ville morte’ afgekondigd, een algemene staking.

De verwachting is dat het daarna, tot september, redelijk rustig blijft in Congo. Ministers en ambtenaren zullen tot die tijd hun slag proberen te slaan. Als er dan geen serieuze beweging in de richting van verkiezingen zichtbaar is, zullen opnieuw manifestaties plaatsvinden, waarschijnlijk uitmondend in een grote opstand in december 2017. En dan…

Bookmark the permalink.

Comments are closed

  • Nu op Africa Web TV