Extractie

Mart Hovens. Zoals al vaker gezegd: de Democratische Republiek Congo is het rijkste land van Afrika onder de grond en een van de armste erboven. De extractieve industrie is verreweg de belangrijkste bedrijfstak, maar de opbrengsten uit de bodemschatten verdwijnen in de diepe zakken van de elite in Congo en elders.

Congo is een belangrijke leverancier van kobalt en coltan. Beide mineralen zijn onontbeerlijk in de moderne technologie, kobalt voor accu’s en coltan voor smartphones en laptops. De vraag is groot en de prijzen navenant. In Congo wordt veel verdiend aan de mijnbouw. Hoewel…
Een deel van de ertsen verdwijnt illegaal over de grenzen. Rwanda werd in 2011 de grootste exporteur van coltan, met een hoeveelheid die echt niet alleen uit de bodem van dit kleine land kan komen. Kobalt wordt in gammele vrachtwagens naar Zambia gereden, waarna het officieel geëxporteerd wordt.
De mijnbouwbedrijven in Congo dragen momenteel niet meer dan 5% bij aan de nationale begroting, zei onlangs in een interview Albert Yuma, de voorzitter van het staatsbedrijf Gécamines maar ook de baas van de werkgeversorganisatie FEC. “Deze bijdrage uit de mijnbouw wordt voor 70% gedragen door het staatsbedrijf Gécamines. Sinds 2002 mogen particuliere ondernemers concessies kopen en deze privémijnbouwbedrijven dragen dus momenteel bitter weinig geld af aan de staat in verhouding tot de grondstoffenreserves die ze mogen exploiteren.”
“Toen Gécamines nog de enige producent was, haalden we bijna 500.000 ton boven per jaar. Goed voor 60% tot 70% van de staatsinkomsten. Met de mijnwetgeving van 2002 stonden we mijnen af en produceerden we meer dan 1 miljoen ton. De internationale bedrijven dragen inmiddels zelfs geen 20% bij tot het BBP van Congo.”, verklaarde hij…
President Kabila zelf overlegde daarom 8 uur lang met de belangrijkste mijnondernemers om de situatie met een wetsvoorstel meer in balans te brengen. Onder hen Glencore International van zijn persoonlijke vriend, de beruchte Israëlische zakenman Dan Gertler. Echter, de bedrijfsleiders uit de sector kantten zich tegen de nieuwe wet.
Zij vreesden dat de wet ‘verstikkend’ zal zijn voor de mijnbouwbedrijven. De geplande verhoging van een ‘mijnheffing’ van 2% naar 10% werd niet bepaald op prijs gesteld, evenmin als de belasting van 50% op superwinsten. Ook was er ongerustheid over de beperking van bepaalde douanevoordelen en de afschaffing van een 10 jaar durende stabiliteitsclausule. De onderhandelingen werden afgebroken en de ondernemers trokken zich terug uit het Verbond van Congolese Ondernemingen (FEC).
In 2007 sloot Congo een langdurige overeenkomst met Chinese staatsbedrijven om in ruil voor infrastructuurprojecten mijnconcessies te verlenen. Als de exploitatie van de concessies de komende 25 jaar te weinig opleverde, zou Congo de investeringen terugbetalen. En door de alom aanwezige corruptie lijkt dat te gaan gebeuren.
In Congo worden jaarlijks miljarden dollars verduisterd, zei professor Luzolo Bambi, de speciale raadgever van president Joseph Kabila op dit gebied, een maand geleden. “Congo heeft een begroting van 5 miljard dollar en loopt elk jaar minstens 15 miljard dollar mis”. En dit alles gebeurt straffeloos. “We hebben min of meer 200 gevangenissen in Congo maar je zult daar hooguit 5 personen aantreffen die zijn veroordeeld wegens corruptie of verduistering van openbare middelen. Corruptie wordt dus amper bestraft.”
In een interview zei de Nederlandse ambassadeur dat Congo meer moet profiteren van haar extractieve industrie, zowel in economische zin als in maatschappelijke en ecologische zin. Een eerlijke mijnbouw dus, zonder corruptie, kinderarbeid en milieuvervuiling. “Wij hebben geen mijnbouwbedrijven met activiteiten in Congo maar we hebben wel een hightechindustrie en die gebruikt ook kobalt en coltan. Het is dan ook in ons economisch belang dat alles in Congo op een aanvaardbare manier wordt geregeld of gerund”
Bij ons gebruikt de tandarts extractie om aangetaste, zieke of misvormde tanden en kiezen te trekken om zo het gebit gezond te maken. Congo gebruikt extractie om waardevolle stoffen uit de bodem te halen en de opbrengst weg te sluizen. Elders wordt men gezonder. In Congo blijft men tandeloos achter.

Bookmark the permalink.

Comments are closed.

  • Nu op Africa Web TV