Kerst in Segou

Aart van der Heide. Segou noem ik de meest vreedzame stad in Mali. In 1985 vierde ik al kerst in Segou en dit jaar – 32 jaar later – ben ik weer in Segou. Ik zie bijna geen blanken. De Duitse ambassadeur heeft in een SMS-bericht gemeld dat ook Segou tot onveilig gebied is verklaard.

De hoteleigenaar van Djoliba is een Duitser en ook hij is er niet. Niemand weet waar hij is en ook niet wanneer hij terugkomt. De leiding van het hotel is nu in handen van het hoofd van de keuken. Loopt zelfs beter dan bij aanwezigheid van de eigenaar die we Aly pressé. Ik voel me veilig. Ben gisteren na aankomst langs de rivier gelopen en ontmoette iedereen die ik uit andere jaren nog ken. Vanmorgen heb ik Monique uit Zwolle gesproken en haar de speculaas gegeven die ik voor haar heb meegebracht. Ze heeft een klein reisbureau maar weinig klanten. Haar partner is een Malinees die natuurlijk goed geïnformeerd is. De stad Segou voelt voor mij veilig want ik weet dat de sociale structuur hier prima is. De bedreigingen komen van jihadisten die alleen Malinese militairen aanvallen en verder de vele bandieten die iedereen die geld heeft beroven. Dus vooral blanken want die hebben allen geld op zak.

Officieel moet ik de Nederlandse ambassade inlichten maar ik weet niet hoe ik ze moet bereiken. Heb vorige week contact gehad met de ambassadeur maar hij zit nu in Poona in India want zijn zoon gaat er trouwen. Verder ken ik niemand van de ambassade. Zij zijn of naar Nederland of vieren kerst in een buurland. Ik weet dat ze hun best doen maar het zijn ook maar gewone Nederlanders die voor de koning werken. Monique raadt me aan een mailtje te sturen maar internet is heel zwak hier. Dus…

Segou voelt vredig aan. Ik spreek Nana de pottenverkoopster die ik al 30 jaar ken. Ik kom Diallo bij de Auberge tegen die ik ook al 30 jaar ken. Hij groet mij aller vriendelijkst. Ook kom ik bij de rivier Moussa en Cheick tegen die ontzettend groot zijn geworden. Ik geef ieder jaar wat geld aan hun vader om bij te dragen in de schoolkosten. Ze begroeten mij allervriendelijkst. Nana geef ik een flesje eau de cologne. De vader van Moussa kaart met zijn buren. Ik ga erbij zitten en natuurlijk praten we over de politiek. Bij de bar aan het water van Hotel LaTerrace eet ik een lekkere pizza met een biertje. Kelly komt bij me zitten. Hij komt uit Goundam waar ik vroeger veel voor mijn werk kwam. Zijn vader en moeder zijn gescheiden. Hij stuurt iedere maand wat geld naar z’n moeder en soms naar z’n vader. Als ik hem vraag hoe het met hem gaat begint hij weer te huilen. Waarom huil je? Niemand vraagt me dat ooit. Alleen U vraagt dat. Hoe gaat het met je school? Hoe gaat het met je werk? Ben je gezond? Ga je ook dansen? Ik geef hem wat geld om vanavond naar de disco te gaan. Rubelto uit Rotterdam zocht naar het kerstgevoel van vroeger. Ik heb de kerst anders ingevuld maar heb toch wel een speciaal kerstgevoel. Anders dan al die chique gedekte tafels in Nederland. Ik laat m’n schoenen repareren. Kost slecht 75 cent en ze worden ook nog gepoetst. De jongeman die me helpt vertalen – hij is zoon van een advokaat – neemt me daarna mee op de scooter en ik ga Nana de parfum brengen. Daarna op bezoek bij z’n vader. Zijn twee zussen – Mariam en Fanta zitten op de binnenplaats – de vader heeft hoge bloeddruk en suikerziekte. Hij laat al zijn medicijnen zien. Ik vraag hem of hij dagelijks ook gaat wandelen. Nee zegt hij. Ik raad hem aan iedere morgen minsten een half uur te gaan kuieren. Aliou zijn zoon zegt hem dat ook. Ook Cheick Oumar zit erbij. Hij wil z’n studie afmaken maar pa heeft weinig geld. Ik word uitgenodigd om de volgende middag te komen lunchen. Als Aliou me naar m’n hotel brengt geef ik hem wat geld voor het eten. In de tuin van het ziekenhuis vraag ik naar Kadio Diallo. De directeur zegt dat die al met pensioen is. Ook kom ik Tita de zus van Koke tegen en ook zijn broers waaronder Sala de arts. We praten gezellig met elkaar.

Marktdag in Segou
Maandag is marktdag in Segou. Het is ook 1st Kerstdag maar daar merk je weinig van. Eerst praat ik lang met Diallo. Hij heeft me ooit Moringa-zaden gegeven. Hij vraagt mij of ik ze gezaaid heb. Nee, zeg ik, ik bewaar ze in een jampot. We praten over de toestand in Mali. Ja zegt hij. We hebben al die instituties van het westen overgenomen en daarmee is het misgegaan. Dat is ook mijn idee. In Nederland is dat vloeken in de kerk want wij willen zo graag dat ze democratiseren volgens ons model. Mensenrechten zijn bij ons heilig. Later als ik op de markt loop en zie wat er verkocht wordt, denk ik aan het gesprek met Diallo. Ik zie gewoon dat hij gelijk heeft. Veel vrouwen hebben hun kraampje met gedroogde visjes, kleine gedroogde pepertjes, zelf gemaakte zeep, karité-boter enz. Ik maak een aantal foto’s om Diallo’s gedachten te verduidelijken. Hier heerst een economie waar gehandeld wordt met bedragen van 20 cent of meer. Deze mensen begrijpen niks van al die mensen die in Bamako rondlopen en betaald worden met geld uit Europa die een soort taal spreken waarin ze zelf ook niet geloven. Wij noemen dat de taal van de ontwikkelingsindustrie waarbij nu ook de MINUSMA-taal is gekomen.

Europees en Afrikaans denken
Deze mensen op de markt hebben niks met die democratische gedachten uit Bamako. Alles wordt via traditioneel recht geregeld. Er komt geen rechter aan te pas want de meesten zijn corrupt hoor ik steeds weer. In Den Haag hebben wij chique instituten als het HILL en CILS die de rechtstaat en de mensenrechten propageren. De meesters in de rechten die daar werken en af en toe naar Bamako vliegen moeten heel lang in deze gemeenschappen leven om er iets van te begrijpen. Ik heb het voorrecht gehad lang met Namory te werken die als Afrikaan Europa ook goed kende. Hij hield van Europa maar bleef Afrikaan. Nu na zijn dood begrijp ik beter waarom. Zaterdagavond heb ik met z’n zoon Cheick gegeten. Hij noemt mij nu vader. We praten veel. Zijn moeder Aicha is ook al gestorven en wel op de verjaardag van mijn eigen vader. Daarom ga ik iedere 5 januari met Cheick eten in het restaurant waar ik ooit met hem en z’n moeder heb gegeten. Altijd dezelfde maaltijd. Dat is ons feestelijk etentje. Zijn halfbroer uit Abidjan zou er ook bij moeten zitten ook al hebben ze een andere achternaam. Ik voel me dan weinig toubab maar meer een Malinees.

De toestand in Mali
De Malinese tv toont veel beelden van de grootsheid van de huidige president IBK. Hij ontvangt de president van Quatar en krijg van hem 20 miljoen Dollar. Ook zie ik de terugkeer van de afgezette president ATT. Deze wordt groots ontvangen. Op de website van de president zie je een prachtige fotoreportage van de ontvangst. Ook de echtgenotes zijn daarbij. Ami en Lobo hebben kostelijke japonnen aan. Zij gedragen zich echt presidentieel. Beatrix is er niks bij vergeleken. ATT had tranen in de ogen en sprak zijn grote dank uit. Volgens IBK heerst er in geheel Mali nu vrede zoals hij zei in Jeune Afrique. De werkelijkheid is anders. Iedereen die ik heb gesproken zegt dat hij niets doet behalve dan de grootse president uithangen. Ik probeer hem nog te verdedigen door te zeggen dat hij eigenlijk niks kan doen behalve dan zijn grandeur tonen. Volgend voorjaar zijn er weer verkiezingen en iedereen denkt dat hij zich weer verkiesbaar zal stellen. Zelf twijfel ik want hij is oud en ook ziek. Hij schijnt in grote weelde te leven. ATT is nu weer ongekend populair maar dat was ook het geval met Moussa Traore. Overal hoor ik dat buiten Bamako de staat zijn autoriteit verloren heeft (il n’y a plus d’autorité). Alle ambassades hebben bijna het gehele land tot “no go area” verklaard of wel “rood”. Nergens krijg je goede informatie. Ook niet van de Nederlandse ambassade. Zij kunnen natuurlijk wel goede informatie doorkrijgen via de MINUSMA maar velen twijfelen ook hieraan. Veel geruchten doen de ronde. De MINUSMA kost 1 miljard dollar per jaar maar ze doen niks behalve dan dat veel Malinezen er een goed betaalde baan hebben. Mochten ze ooit weggaan – het westen kan niet eeuwig opdraaien voor zo’n grote mislukking – dan zullen veel mensen hun goedbetaalde betrekking verliezen en zal de onveiligheid niet verbeteren. Iedereen speculeert want goede informatie is niet te krijgen. Het Malinese leger is werkelijk zwak, de militairen niet gemotiveerd en hun uitrusting is minimaal. Lage salarissen en ongemotiveerde soldaten. Er gaan geruchten dat de Franse regering dit leger niet wil versterken omdat ze bang zijn dat dat leger zich tegen Frankrijk zal keren. De situatie is hopeloos. Het onderwijs is heel matig. De gezondheidszorg is slecht. De prijzen van basisbehoeften hoog. Niemand is tevreden. Toch is het leven in Segou heel
goed georganiseerd. Heerlijk om hier enkele dagen te verblijven.

Internationale mogendheden falen hier enorm
Ik begin te begrijpen dat de crisis in Mali een logisch gevolg is van het kolonialisme of wel de naweeën. Dezelfde crisissen vinden plaats in Afghanistan, Irak, Syrië en Libië. Het traditionele systeem moet zich voegen naar de westerse instituties. Ik zie dat dat niet gaat. Wij proberen met veel geld – we noemen dat ontwikkelingshulp – het kolonialistische project te voltooien. Progressieve krachten in het Westen willen een rechtvaardige samenleving opbouwen terwijl de kapitaalrijke krachten alleen maar controle willen houden om de bodemschatten te beheersen en afzet gebieden te behouden. Vroeger heette dat het “mercantilisme”. Bandieten willen geld verdienen. Ze plunderen en overvallen mensen met geld. Eigenlijk dezelfde mentaliteit als onze nette kapitalisten. Jihadisten willen de samenleving controleren en vallen alleen maar soldaten en ambtenaren aan. Frankrijk controleert de politiek in Mali en hun grootste tegenstanders zijn de Jihadisten. De Nederlandse regering doet trouw mee want trouw aan ons bondgenootschap is belangrijker dan rust en rechtvaardige vrede in deze landen. Ik heb daarover een conflict gehad met Han ten Broeke, de VVD voorzitter van de defensiecommissie van de Tweede Kamer. Hij kent Afrika niet en Mali helemaal niet. Als liberaal zou hij moeten accepteren dat een land als Mali zijn eigen toekomst moet kiezen. Dus soeverein zijn. Maar het westen wil Mali binnen zijn invloedssfeer houden. Velen in Mali noemen dat een neo-koloniaal belang. Eigenlijk vind ik dat ook.

MINUSMA faalt helemaal. Het kost jaarlijks 1 miljard dollar. Wie profiteert ervan? Landen die soldaten leveren. Grote handelaren in Mali en Europa. Malinese intellectuelen en zelfs metselaars en timmerlieden in Tombouctou en Gao die heel goed worden betaald. De Nederlandse krijgsmacht. Den Haag verkoopt deze missie als “stabilisatie missie” maar het noorden van Mali is nog nooit zo instabiel geweest. Het werkt dus geheel averechts. De belastingbetaler betaalt toch wel. Politici spelen mooi weer. Zelfs Groen Links en ook de CU doen hieraan mee. Slechts de SP en de PVV doen niet mee aan deze onzin. De politieke en bestuurselite in ons land spuugt op deze partijen. Veel deskundigen die meepraten verdienen ook grote salarissen. Madame Spohie uit Gao is nog steeds gegijzeld. Gisteren meldde Fr24 dat haar familie de status quo van haar “denonce”. Arme madame Sophie. Ze leefde arm en hielp als kinderarts alleen maar kinderen die ook slachtoffer waren. Onze civiel adviseur schreef mij dat de MINUSMA er niet is voor deze goed willende werkers. Schande vind
ik zo’n opmerking.

Segou is gelukkig nog een baken van rust en ook van vrede. Ik ga over tot de orde van de dag en moet mijn reis naar Mopti organiseren. Sory komt langs en gaat mij helpen. Ik vraag me af waarom wij deze mensen moeten helpen. Genoeg stof om over na te denken. Ik hoop natuurlijk dat de ambassadeur van Zijne Majesteit dit artikel ook zal lezen. Of hij reageert met walging of hij gaat walgen van zijn eigen positie. Ik heb nog nooit een reactie van hen gehad. Zij zijn in dienst van de koning en voeren slechts uit. Eens zei een Afrikaan mij dat ook deze mensen bestraft moeten worden door het Internationale Strafhof in Den Haag. Dat zal nooit gebeuren want Den Haag is een grote donor om dit strafhof draaiende te houden.

Bookmark the permalink.

Comments are closed

  • Nu op Africa Web TV