Migratie binnen en buiten Afrika (2)

Mart Hovens. Het is minder in het nieuws dan de stroom van zo’n 5000 Hondurese vluchtelingen op weg naar de VS, maar in het toch al zo geteisterde Kasai zijn de laatste weken 300 tot 400 duizend vluchtelingen aangekomen. Het zijn Congolezen, die op de diamantmijnen aan de andere kant van de grens afgekomen waren.

Vaak hebben ze een Angolese verblijfsvergunning. De uitzetting van deze gastarbeiders ging met veel geweld gepaard. Ook de vluchtelingen van de burgeroorlog in de Kasai zijn moeten repatriëren. De weerstand tegen immigratie heb je dus niet alleen in Europa en de VS. Afrikanen zoeken naar kansen, in hun eigen land, in de hoofdstad, in de buurlanden of in het buurcontinent. Vaak zien ze in hun eigen land geen overlevingsmogelijkheden meer. Ik schreef eerder al ooit dat Honest Accounts 2017 berekende dat Afrikaanse landen in 2015 161 miljard dollar uit het westen ontvingen, terwijl er tegelijkertijd 203 miljard verdween. Afrikaanse landen worden armer, wij rijker.
Aan de verlieskant van deze berekening staan rente en aflossingen door de overheid, afgedragen winsten aan transnationale ondernemingen, kapitaalvlucht (vooral belastingontwijking) en illegale handel (hout, vis, delfstoffen). Afrika importeert bijvoorbeeld dure laptops, smartphones, etc. die gemaakt zijn van goedkope grondstoffen (coltan, kobalt) … uit Afrika. Afrika zou veel geld kunnen verdienen door zijn eigen grondstoffen te verwerken of op zijn minst, niet illegaal te exporteren. Anders zal de push-factor altijd blijven bestaan.
Zolang als de wereld bestaat, zoeken we (dieren en mensen) naar plekken waar we het beter hopen te krijgen. Denk aan de grote migraties van vogels en van zoogdieren als gnoes. Denk ook aan de trek van Homo Sapiens uit Afrika, de Grote Volksverhuizing, de emigratie van boerenzonen naar Canada, de gastarbeiders, de verstedelijking, de multinationals naar lage lonenlanden, de vermogenden naar Brasschaat.
En die migratiegraad is al heel lang stabiel. Ongeveer 3% van de wereldbewoners woont in een ander land dan waar ze geboren zijn, meestal een buurland. Een wat groter percentage is binnen het geboorteland gemigreerd. Een veel kleiner percentage migreert naar een ander continent zoals Europa. Waarom maken wij ons daar zo druk over?
Zijn we in de era van het pure egoïsme terecht gekomen? De vorige era, die van het kapitalisme, was natuurlijk al egoïstisch: de welvaart stijgt omdat iedereen zoveel mogelijk aan de ander wil verdienen. Maar intussen is het: ik ga echt hetgeen ik verdiend heb, niet delen met anderen die het slechter getroffen hebben dan ik. Solidariteit is een taboe geworden.
En dit is precies de aantrekkingskracht van populistische leiders. Ze weten hun eigen angsten feilloos te projecteren op die van de hele groepen mensen. Ze laten gevoel prevaleren boven feiten, wantrouwen boven vertrouwen, en egoïsme boven altruïsme. En hun aantal neemt toe (nu bv Brazilië, dat ik hier in Congo zo graag noemde als een immens land waar de overheid wél oog had voor de armen en minderheden).

Bookmark the permalink.

Comments are closed.

  • Nu op Africa Web TV