Op weg naar verkiezingen in Congo (2)

Mart Hovens. We verhuizen naar een kleiner appartement en gaan wat huisraad weggeven of verkopen. Dat laatste zal niet gemakkelijk zijn want de meeste Congolezen hebben geen geld. De benzineprijs is verhoogd en de broodprijs is zelfs 50% gestegen.

Pain Victoire, de grootste bakkerij, heeft bijna de hele markt in Kinshasa in handen: 6 miljoen broden per dag. Onze overbuurman, de minister van economie, heeft de Libanese eigenaar op het matje geroepen. Hij vindt dat een hoge broodprijs gevaarlijk is voor de staatsveiligheid. Dat bleek begin jaren 90 al in Congo en later in diverse andere landen. Revoluties zijn ontstaan uit broodoproer.
De Libanees bond niet in en wordt nu voor het gerecht gebracht. Dat kan even duren want gisteren zijn 200 rechters uit hun ambt gezet. Er zaten oplichters tussen die deze lucratieve functie gekocht hadden, maar ook gevluchte rechters die niet aan de druk van de overheid wilden voldoen (bv om oppositieleider Katumbi te veroordelen). Moise Katumbi veroordeelde zelf onlangs het arrogante gedrag van de overheid door de donorconferentie voor noodhulp te boycotten.
De VN zijn vorige week teruggekomen op de classificering van Congo in de zwaarste noodcategorie: L3. Het land is immers niet echt in oorlog zoals Jemen, Syrië en Zuid-Soedan. Er hoeven slechts enkele rebellengroepen verslagen te worden, zoals de minister van buitenlandse zaken aanhaalde. Desondanks wil Congo nog steeds niet aan de geplande donorconferentie, mede door Nederland georganiseerd, meedoen. Want we zijn niet als medeorganisator gevraagd, zei de minister (lees: we willen zelf bepalen waar al dat geld heengaat, en dat is niet noodzakelijkerwijs naar de hulpbehoevenden).
De kiezerslijsten zijn deze week bekend gemaakt door de Nationale Verkiezingscommissie. Na schoonmaak stonden er nog 40 miljoen van de 46 oorspronkelijke op. Veel minderjarigen, zelfs baby’s, waren ingeschreven en vooral militairen en politie hadden zich dubbel of nog vaker ingeschreven. Het is niet bekend of ze ook betaald gekregen hebben voor deze potentiële extra steun aan het regime. In sommige provincies was het aantal kiesgerechtigden in 10 jaar tijd verdubbeld of zelfs verdriedubbeld. In andere provincies (toevallig die waar veel oppositie zit, zoals Kinshasa) zijn er veel te weinig inschrijvingen als je het met hun inwonertal vergelijkt.
Nederland heeft de Nationale Verkiezingscommissie op de risico’s van stemmachines gewezen, zoals wij die bij ons al ondervonden hadden. Ook de VS, leverancier Zuid-Korea, en een aantal andere landen hebben inmiddels hun handen van de stemmachines afgehaald. Ze denken dat het logistiek (geen elektriciteit, geen wegen) en psychologisch (op het platteland is dit het eerste digitale apparaat dat men ooit gezien heeft) onhaalbaar is. Ze wijzen ook op de corruptiegevoeligheid van de machines, ze kunnen gehackt worden. Als al blijkt dat de commissie geen betrouwbare kiezerslijsten kan maken, hoe moeten ze dan de stemming zelf controleren? Daarnaast brak een polemiek uit over de prijs. De stemmachines kosten in Zuid-Korea 400 USD, maar er is 1500 USD gefactureerd voor de verkiezingscommissie. Dat tikt aan want het gaat om meer dan 60.000 stemmachines (‘bedriegmachines’ volgens de oppositie).
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken is onder druk gezet om de donorconferentie in Genève af te gelasten. Congo vindt dat de behoefte aan noodhulp schromelijk overdreven wordt. Minister Kaag vindt de humanitaire bijstand daarentegen hoognodig en laat de conferentie doorgaan. Ze zei vorige maand tijdens een bezoek dat de situatie hier uitzichtloos is. “Dit is een crisis zonder giro 555. Dat het hier niet slechter wordt, is al heel wat.” De Verenigde Arabische Emiraten hebben zich inmiddels teruggetrokken als donor.
De conferentie gaat door en Congo doet nog steeds niet mee. Het nieuwe argument is dat ze niet betrokken zijn bij de organisatie. Er is overigens een dag voor de conferentie pas zo’n 12% toegezegd

van de in totaal te verwachten 1,7 miljard dollar. België heeft 25 miljoen toegezegd en dat besmet het noodfonds. De Belgen hebben immers, in de ogen van Congo, de bilaterale samenwerking eenzijdig opgezegd. Het zit hen zo hoog dat ze de NGO’s die deze fondsen gaan accepteren, verbieden om nog in Congo werkzaam te zijn.
De dag na de conferentie is in totaal 0,5 miljard dollar toegezegd. De minister van Buitenlandse Zaken heeft inmiddels gezegd dat het hem niet zozeer erom ging dat de lokale NGO’s geen noodhulp mogen accepteren. Hij bedoelde dat de donorlanden en –instituties zoals de VN het geld juist niet aan lokale NGO’s besteden maar aan de activiteiten van hun eigen dure organisaties en de hoge salarissen van hun consultants. Congo richt nu een eigen nationaal noodhulpfonds op om het verworven geld ‘beter te kanaliseren’. Dit fonds is autonoom en bepaalt aan wie het besteed wordt. Naast de vele slachtoffers van de conflicten namelijk ook aan de slachtoffers van natuurrampen, de ‘onderdrukten’ en de gedemobiliseerde militairen. Het valt nog mee dat het (althans officieel) niet naar de actieve militairen gaat om ‘conflicten te voorkomen’.

Bookmark the permalink.

Comments are closed

  • Nu op Africa Web TV