Op weg naar verkiezingen in Congo

Mart Hovens. In Nederland werd gestemd. Ik was er weer niet bij. Of in Congo de verkiezingen op 23 december doorgaan, weet niemand. De taxichauffeur gisteren had er geen vertrouwen in. Hij dacht dat Kabila eeuwig aan zou blijven omdat hij nou eenmaal de wapens had.

Ik noemde weer eens het geval van Burkina waar de politie en een deel van de militairen besloot de protesterende bevolking te gaan steunen. “Niet in Congo.” In ieder geval toont de chauffeur historisch besef: alle voorgaande staatshoofden (inclusief de Belgische koning) waren zeer gewelddadig en werden uiteindelijk na veel strijd pas verdreven.
De politieke partijen zijn zich aan het (her)profileren. Hun belangrijkste programmapunt is om aan de macht te komen en dan ‘het land te ontwikkelen’. Niemand vermeldt hoe. Enkele partijen die in de regering zaten, hebben zich daaruit teruggetrokken. Andere zijn verdeeld, blijven deels in de regering en gaan deels in de oppositie. De naam van de partij wordt dan gevolgd door … vleugel X (met de naam van de partijleider van de afsplitsing). Niet gemakkelijk straks op het stembiljet, áls ze er al op mogen komen vanwege de verwarrende naam. Tot nu toe hebben 700 politieke partijen en groeperingen zich aangemeld bij de verkiezingscommissie.
Rondom Kabila lopen diverse kroonprinsen zich warm. Niet te uitbundig want ze mogen niet de indruk wekken Kabila (die nog steeds weigert in het openbaar te zeggen dat hij aftreedt) voor de voeten te lopen. Maar ook weer niet te low profile omdat ze wel straks zieltjes willen winnen. De uiteindelijke kandidaat zal zeer loyaal aan Kabila moeten zijn want die wil niets van zijn macht over het leger en al helemaal niets van zijn vermogen opgeven. En Kabila zelf in dat geval? Die wordt senator voor het leven met een ruime vergoeding en strafrechtelijke immuniteit. Dat laatste is van belang omdat hij op het gebied van mensenrechten en economische fraude nogal wat op zijn geweten heeft.
Banneling Moise Katumbi is de belangrijkste oppositiekandidaat. Hij kan echter niet terugkeren naar Congo omdat hij dan gearresteerd wordt voor een corruptiezaak en omdat hij huurlingen ingehuurd zou hebben. Bovendien, zegt de regering, mag hij niet meedoen want hij heeft een dubbele (namelijk ook de Italiaanse) nationaliteit. Dit voorspel heb ik eerder al in andere landen gezien. De oppositie zegt dat Katumbi zijn hele leven in Congo gewoond heeft en dat je dat niet van Kabila kunt zeggen. Die is in ‘de brousse’ geboren waar zijn vader rebellenleider was (oa met Che Guevara) en omdat hij beter Engels en Swahili spreekt dan Frans en Lingala, stond zijn wieg waarschijnlijk in Tanzania. Een andere kandidaat is Bruno Tshibala, de huidige eerste minister. Hij komt uit de oppositie (dat was in het Oudjaarsakkoord aldus bepaald) maar heeft zich tegen de regeringspartij aan gevlijd. Nu wil hij zich weer los zuigen. Zijn kansen zijn inmiddels echter verkeken omdat op zijn kantoor een ordinaire slaande ruzie ontstond waarbij enkele gewonden vielen. Dat werd gefilmd en op de media gepost. Twee hoge functionarissen van zijn overvolle kabinet (300 stafleden), toevallig de dochter van de directeur en de schoonzoon van Bruno, werden het niet eens over een reisvergoeding.
De VN-veiligheidsraad, onder voorzitterschap van Nederland, is zich bewust van de ellende van de rest van de bevolking en wil een donorconferentie voor Congo organiseren. Het leed zit in de hoogste noodcategorie: L3, samen met Syrië, Jemen en Zuid-Soedan. Congo heeft 13 miljoen (op zo’n 80 miljoen) hulpbehoevenden, waaronder bijna 8 miljoen bij wie hongersnood dreigt, 4,5 miljoen intern ontheemden en 700.000 die het land ontvlucht zijn (tegenover 500.000 buitenlandse vluchtelingen in Congo). Die geboden noodhulp (er wordt ingezet op 1,7 miljard dollar) is hoogst welkom.
Nee dus. Congo wijst de conferentie die op 13 april in Geneve gepland was en mede door minister Kaag georganiseerd was, af. “De hulporganisaties, de VN voorop, overdrijven de nood in Congo. L3 is veel te hoog als urgentieniveau. Dit schrikt buitenlandse investeerders teveel af. Dit remt onze

economische ontwikkeling.” Aan het belang van zo’n 15% van de bevolking wordt niet echt aandacht besteed, wel aan dat van de 1% economische en politieke elite.
Maar er is nog een andere strategie denkbaar. Met het weigeren van buitenlandse fondsen kan de president zeggen dat hij onvoldoende geld heeft om de verkiezingen in zijn ‘immens grote en slecht bestrate land’ te organiseren.
De Veiligheidsraad heeft wel gisteren resolutie 2409 aangenomen. Hiermee wordt het mandaat van de VN-vredesmacht MONUSCO verruimd en met een jaar verlengd. Behalve het beschermen van de burgerbevolking wordt nu ook het uitvoeren van het Oudjaarsakkoord (waarin de weg vrij gemaakt werd voor verkiezingen) en de organisatie van de verkiezingen zelf ondersteund.
Maar ook hier tekent de regering protest tegen aan. “Als dit nieuwe mandaat ten koste gaat van de soevereiniteit van ons land, dan wordt het ons wel erg moeilijk gemaakt om de samenwerking met de VN vol te houden.” De oppositie vreest daarentegen dat de resolutie een papieren tijger blijft en niet uitgevoerd gaat worden. De weg naar de verkiezingen zal lang en hobbelig zijn …. maar het begint er toch langzamerhand op te lijken dat ze gehaald gaan worden.

Bookmark the permalink.

Comments are closed.

  • Nu op Africa Web TV