President Weah en de verdwenen miljoenen

Fred van der Kraaij. In Liberia heerst onduidelijkheid over een zending Liberiaanse dollars ter waarde van ruim 100 miljoen Amerikaanse dollars. Volgens een onderzoeksjournalist is een container met gloednieuwe Liberiaanse bankbiljetten spoorloos verdwenen uit de haven van Monrovia. Twee ministers bevestigen zijn verhaal, maar zij worden vervolgens tegengesproken door een derde minister. Sindsdien heerst er verwarring.

Liberia drukt zijn eigen geld niet. In het land wordt betaald met Amerikaanse dollars. Er circuleren ook papieren Liberiaanse dollars die enkele decennia geleden het Liberiaanse muntgeld hebben vervangen. Buiten Liberia is dit Liberiaanse geld niet geldig. Het betalingsverkeer met het buitenland gebeurt in Amerikaanse dollars, waarvoor een overeenkomst met de Amerikaanse Federal Reserve Bank is gesloten. De koers van de Liberiaanse dollar, uitgedrukt in Amerikaanse geld, fluctueert. Ze is de laatste jaren erg verslechterd omdat het niet goed gaat met de Liberiaanse economie. Het gevolg is dat de koopkracht van Liberianen achteruit gaat want er wordt veel uit het buitenland geïmporteerd.
Het Liberiaanse geld wordt in het buitenland gedrukt. Voor zij in januari j.l. aftrad had de vorige president van Liberia, Ellen Johnson Sirleaf, nieuwe Liberiaanse bankbiljetten besteld in het buitenland (China, Libanon en Zweden), maar haar opvolger, George Weah, claimt hiervan niet op de hoogte te zijn gesteld. Hij beweert trouwens een lege staatskas overgenomen te hebben en een slechte financiële situatie waarin het ook onduidelijk is hoeveel Liberiaans geld in de lokale economie circuleert.
Tussen november vorig jaar en augustus van dit jaar is het door de voormalige president Sirleaf in het buitenland bestelde geld in vier zendingen in de haven van de hoofdstad Monrovia aangekomen. Het ging hierbij om een heel groot bedrag, 16 miljard Liberiaanse dollars, bij de huidige wisselkoers vertegenwoordigt dit een bedrag van US$ 104 miljoen. Dit staat gelijk aan 20% van de nationale begroting! Een Liberiaanse onderzoeksjournalist kwam er medio september j.l achter dat de zendingen met het nieuw gedrukte Liberiaans geld spoorloos uit de haven waren verdwenen en de lokale krant ‘Hot Pepper’ publiceerde als eerste de resultaten van zijn onderzoek.

De verdwenen miljoenen
Het nieuws sloeg in Liberia in als een bom en haalde ook internationaal alle kranten, in Afrika, maar ook in de Verenigde Staten en in Europa. De Liberiaanse minister van Justitie, Frank Dean, bevestigde dat twee containers met Liberiaans geld spoorloos waren. President Weah stelde een speciale presidentiële commissie in die het onderzoek naar de verdwenen miljoenen moest leiden. Op 18 september liet de minister van Informatie, Eugene Nagbe, weten dat 15 Liberianen, de meesten van de Centrale Bank van Liberia, verboden werd naar het buitenland af te reizen in verband met het lopende onderzoek naar de verdwenen miljoenen. Onder hen het voormalige hoofd van de centrale bank Milton Weeks, een van zijn mede-directeuren Charles Sirleaf (een zoon van de vorige president) en een van de rijkste en machtigste Libanese handelaren in het land, Abu Jaoudi. Enkele dagen later werd de arrestatie van de kopstukken gelast. Dit alles verhinderde de minister van Financiën, Samuel Tweah, niet om glashard te ontkennen dat er miljoenen aan gloednieuwe Liberiaanse bankbiljetten verdwenen waren. Inmiddels stond Liberia op zijn kop. Liberianen gingen massaal de straat op om te protesteren tegen het in hun ogen corrupte en criminele gedrag van de elite. De ‘hash-tag’ #BringBackOurMoney (#BrengOnsGeldTerug) werd bij Liberianen in Liberia en Liberianen van de diaspora snel populair. De Amerikaanse Federal Reserve Bank maakte bekend dat het het betalingsverkeer van Liberia met het buitenland in Amerikaanse dollars tijdelijk stopzette. President Weah, die bij zijn aantreden had beloofd de corruptie uit te roeien – iets wat zijn voorganger niet was gelukt – woonde in deze periode de Jaarvergadering van de Verenigde Naties bij en werd in grote verlegenheid gebracht door de verdwenen miljoenen. Na terugkeer in Liberia schaarde hij zich achter zijn minister van Financiën en weersprak dat er geld zou zijn verdwenen (daarmee zijn ministers van Justitie en van Informatie tegensprekend). Drie dagen nadat de Federal Reserve Bank besloot alle transacties met de Centrale Bank van Liberia stop te zetten maakte de nieuwe Centrale Bank president Patray bekend dat er helemaal geen geld verdwenen was en dat de ‘verdwenen miljoenen’ zich veilig in de kluis van de Centrale Bank bevonden. De verwarring bereikte hiermee een voorlopig hoogtepunt. Ten tijde van dit schrijven was er nog steeds geen helderheid. Waren er nu wel of niet gloednieuwe Liberiaanse bankbiljetten verdwenen?

President Weah’s grootste politieke crisis
Het raadsel van de verdwenen miljoenen vormt de grootste politieke crisis waarmee president Weah te maken heeft sinds zijn aantreden in januari j.l. De uitbarsting van spontane volkswoede over het verdwenen geld legt een gevoelig punt bloot. Grote delen van de bevolking hebben weinig vertrouwen in zijn regering. Bij zijn aantreden kondigde Weah een genadeloze strijd tegen de wijdverbreide corruptie in het land aan, maar hij voldeed zelf niet aan de verplichting om binnen de voorgeschreven termijn een overzicht van zijn bezittingen en bankrekeningen in te dienen bij de daarvoor ingestelde overheidsinstantie. Slechts onlangs voldeed hij aan deze verplichting, maar de meeste leden van zijn regering blijven nog steeds in gebreke. Wel valt het de bevolking van Monrovia op dat zowel president Weah als een aantal van zijn ministers en hoge regeringsfunctionarissen ineens veel geld hebben waarmee zij huizen laten bouwen of opkopen. Weah’s vice-president Jewel Howell Taylor riep al snel na de beëdiging in januari uit: ‘Nu is het tijd dat wij ons deel uit de staatsruif pakken!’

Twijfelachtige adviseurs
Het wantrouwen van de bevolking wordt verder nog versterkt doordat President Weah zich omringt met personen met een duister of uitgesproken crimineel verleden. Een van hen is Emmanuel Shaw, officieel senior adviseur van president Weah maar zijn invloed is veel groter. In het verleden heeft Shaw zijn positie als minister van Financiën misbruikt en miljoenen (Amerikaanse dollars!) in zijn zakken gestoken. De Nederlandse justitie legde in de jaren 90 van de vorige eeuw een internationale drugshandel bloot waarin Volendamse vishandelaren samenspanden met de toenmalige Liberiaanse president Charles Taylor, Emmanuel Shaw en de Nederlandse houthandelaar Guus Kouwenhoven (het Tass-onderzoek’). Kouwenhoven is in 2017 bij verstek tot 19 jaar cel veroordeeld wegens oorlogsmisdaden in Liberia (zie eerdere artikelen over hem op deze site). Shaw en Kouwenhoven, ook wel de Godfather van Liberia genoemd, waren dikke vrienden.
Om het voorgaande nog erger te maken: toen George Weah nog in de oppositie zat tegen toenmalig president Sirleaf pleitte hij vurig voor vervolging van degenen die verantwoordelijk waren voor oorlogsmisdaden tijdens Liberia’s twee gruwelijke burgeroorlogen (tusssen 1989 en 2003). Eenmaal president maakte Weah een draai van 180 graden en is nu ineens geen voorstander meer van een OorlogsTribunaal. Het kan ook moeilijk anders, met een vice-president die de ex-vrouw is van Charles Taylor. Haar echtgenoot was de gewetenloze rebellenleider-president, die nu in een zwaarbeveiligde Engelse gevangenis een gevangenisstraf van 50 jaar wegens oorlogsmisdaden uitzit.

Waarheen Liberia?
Liberia-watchers vrezen dat Liberia afglijdt naar een maffia-staat. Om deze reden ging het verhaal over de verdwenen miljoen er in als koek. Waar of niet. President Weah, de voormalige top-voetballer die het eerst tot senator schopte en nu, sinds begin 2018, president van het land is, heeft – zo wordt gezegd – te weinig politieke ervaring om te kunnen opboksen tegen geslepen politici, voormalige ‘warlords’ en andere personen met een duister verleden die hun eigenbelang stellen boven dat van hun land.
Het ziet er naar uit dat het nieuws uit Liberia voorlopig niet is uitgeput.

Wordt vervolgd.

Bookmark the permalink.

Comments are closed.

  • Nu op Africa Web TV