Presidentsverkiezingen in Mali en hoe OS een ‘failed ideology’ exportproduct is geworden

Aart van der Heide. Over één week precies vindt in Mali de eerste ronde van de presidentverkiezingen plaats. Deze verkiezingen vinden plaats op zondag, net als in Frankrijk, de oude koloniale macht. Er zijn 24 kandidaten waarvan nu al met grote zekerheid kan worden gezegd wie in de eerste ronde de verkiezingen zullen winnen: de huidige president Ibrahim Boubacar Keita IBK en de leider van de oppositie Soumaile Cissé SC.

Mocht er een tweede ronde komen dan zal IBK winnen ook al is hij op ‘het dieptepunt van zijn populariteit. De algemene kritiek van de Malinese kiezers is dat hij veel heeft beloofd maar weinig heeft kunnen verwerkelijken. Ik vraag hen dan altijd wat hij had kunnen doen? Soumaila Cissé, de oppositieleider, is bij grote groepen erg populair maar hij is een Noorderling. Hij komt uit de Regio Tombouctou en wel uit Banikane waar eind vorige eeuw de hoogste ondervoeding van kleine kinderen werd gevonden. Het electoraat dat mag en kan stemmen woont vooral in het zuiden. Bij deze zuiderlingen is een noorderling niet populair. In Mali hebben de meeste kandidaten en dus partijen geen duidelijk programma. IBK hanteert de slogan: een verenigd sterk en voorspoedig Mali. Soumaila Cissé is een heel rijk man. Onder de eerste gekozen president AOK was hij minister van domeinen en daarna bewindvoerder bij de West Afrikaanse Economische en Muntunie de UEMOA. Door de onveilige situatie in 2/3 van het land zullen veel mensen niet kunnen stemmen. Juist in deze gebieden heeft Soumaila Cissé veel aanhang.

Hoe OS een “failed ideology” exportproduct is geworden
OS staat voor ontwikkelingssamenwerking dat vroeger ontwikkelingshulp heette. Ik zeg altijd dat deze ideologie eigenlijk de bedoeling heeft het hele koloniale project te voltooien. Een voorbeeld!
Gisteren kwam ik een prachtig boekje tegen met de naam “Manuel de Formation à l’Usage du Parajuriste au Mali” of in het Nederlands “Hoe train je een blotevoeten jurist in Mali”. De ideologie is gebaseerd op de in Nederland bestaande wetswinkels – goede instellingen trouwens – maar het Manuel is geheel gebaseerd op onze juridische praktijk. De financiering kwam ook uit Nederland en het werk werd uitgevoerd door het CILC of Center for International Law Cooperation uit Leiden. De Malinese partner heet DEMESO of Huis van het Volk (in het Frans Clinique Juridique). De Clinique krijgt o.a. veel geld uit Denemarken maar ook uit Nederland. Het is een prima handboek maar als je het doorleest dan weet je al dat het olie op het vuur van de jihadisten is. Waarom moet duidelijk zijn. Het is hun ideologie niet en toont aan hoe de westerse ideologie grip probeert te krijgen op de organisatie van de samenleving. Het doet denken aan de koude oorlog: oost tegen west of kapitalisme tegen communisme. Verder wordt er in dit handboek niets verteld over hoe de traditionele rechtssystemen functioneren. In Nederland zijn de volgende instituten hierbij betrokken: CILC en HIIL of Center for International Law Cooperation en the Hague Institute of International law. DEMESO ontving veel geld uit Den Haag toen het ministerie van Buitenlandse zaken en Ontwikkelingssamenwerking nog in handen van de PvdA was. Het is niet bekend hoe de huidige bewindslieden van VVD en D66 hierover denken. Het HIIL heeft in 2015 een groot onderzoek in Mali gedaan naar de stand van zaken naar de invoering van het Europese Rechtssysteem. De uitkomsten waren voorspelbaar: de mensen in Mali waren erg gelukkig met het rechtssysteem. Bij dit onderzoek is geen rekening gehouden met de culturele toestand in Mali m.n. op het platteland waar alleen maar de traditionele rechtspraak geldt. Nu geldt er vooral de Sharia. De plattelandsbevolking moet niets van de Europese rechtbanken in de grotere steden hebben, want daar kun je vonnissen kopen. Vaak heb ik dit gehoord van plattelandsbewoners. DEMESO is een prima instelling maar moet voorkomen dat ze gezien wordt als verlengstuk van westerse ideologie. Hun kantoor in Bamako is van de buitenwereld afgesloten door hoge muren met prikkeldraad. Dit natuurlijk om aanslagen van tegenstanders te voorkomen. Ze ontvangt alleen maar geld uit westerse landen en helaas niet uit Arabische landen. Boko Haram in Nigeria vecht hiertegen. Boko haram betekent dan ook: tegen westers onderwijs!
Deze instellingen prediken ook allemaal het UN-verdrag van de Rechten van de Mens. Dit is volgens veel Afrikanen en Arabieren ook op westerse christelijke of humanistische leer gebaseerde ideologie. Vaak heb ik de vraag gesteld hoe deze ideologie eruit zou zien als deze gebaseerd zou zijn op een islamitische cultuur. Daarom wil ik dit verdrag ook niet “universeel” noemen. Ooit had Mali een vrouw als minister van Justitie. Zij rookte sigaretten en dronk bier. Hier vinden we dat heel gewoon maar in Mali zeggen zelfs de meest verlichte geesten: dat kan niet!

Wat hebben de presidentsverkiezingen te maken met de “failed OS-export ideology”?
Wat ik in Mali altijd weer hoor is dat de hele ideologie van verkiezingen, parlementaire democratie en ontwikkelingshulp hoort bij een ideologie die zij neokoloniaal noemen. Daarbij wordt ons verweten dat de oude koloniale machten nu de agenda van mensenrechten dicteert. Daarbij wordt er goud en uranium door westerse bedrijven gedolven. Historisch gezien hebben ze gelijk maar politiek gezien natuurlijk niet. In de politiek geldt alleen maar: Wie betaalt die bepaalt!

N.B. Hetgeen ik hier schrijf is gebaseerd op de vele gesprekken die ik in Mali heb gevoerd met o.a. met de plattelandsbevolking en de jongeren. Vaak ben ik het niet met hen eens, eenvoudigweg omdat ik ook een product ben van onze joods-christelijke samenleving. Ik probeer het altijd vanuit hun positie te begrijpen.

Bookmark the permalink.

Comments are closed.

  • Nu op Africa Web TV