Toenemende interne en externe spanningen in Congo

Mart Hovens. Afgelopen zondag vond weer een mars van de katholieke lekenorganisatie plaats. Ze protesteerden, gesteund door de oppositie, tegen het aanblijven van president Kabila en voor een verbetering van de levensomstandigheden. Het internet lag eruit om te voorkomen dat de sociale media zouden oproepen tot deelname en dat filmpjes van het geweld naar de pers gestuurd zouden worden. De week ervoor waren er al veel militairen in de stad.

De dag voor de mars hoorden we dat 3 vrachtwagens met militairen bij de kathedraal aangekomen waren. Om te verhinderen dat de gelovigen hier zouden gaan demonstreren. Buiten hoorden we ineens opgewonden geschreeuw. Was het al begonnen? Nee, het bleek een dienst in de belendende kerk te zijn. Toch besloot ik om niet nog naar een afspraak buitenshuis te gaan. Het was al laat en er waren berichten van intimiderende politiecontroles.
Ik kreeg een appje dat iedereen waarschuwde voor de milities van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Die zouden de demonstraties infiltreren en onrust veroorzaken. Het geweld dat ontstaat, kan dan op het conto van de demonstranten geschreven worden, en de massief aanwezige politie en militairen kunnen dan disproportioneel erop los slaan en schieten.
Die zondag was de waker er al vroeg om de barrières van de politie en militairen te ontwijken. Op de radio hoorden we dat de oproerpolitie met traangas, knuppels en geweerschoten verhinderd heeft dat de gelovigen die de ochtendmis verlieten in hun parochie gingen demonstreren. Op sommige plaatsen lukte dat, op andere werden desondanks processies/demonstraties gehouden.
Toen het internet weer terug was, las ik getallen van 3 miljoen demonstranten in het hele land maar ook van ‘een volledig mislukte manifestatie’. Ook over het aantal doden was geen consensus: tussen de 0 (de politie, die haar belofte dan gehouden heeft) en 3 (de bisschoppenconferentie). Op vele plekken hadden militanten van het regime inderdaad de kerken en daarna de demonstraties geïnfiltreerd. De politie had wederom hard opgetreden. De vredesactivist Rossy Tshimanga is neergeschoten. Enkele priesters zijn gearresteerd.
Bij de vorige manifestatie, een maand geleden, zijn priesters publiekelijk ontkleed, gemarteld en gekidnapt. Thérèse Kapangala, een jonge aspirant-non, werd bij haar parochiekerk doodgeschoten. De strijd tussen de Kalasjnikov en het missaal verhardt. Ook internationaal verharden de verhoudingen met Congo.
Er is ruzie tussen Congo en België. Het Schengenhuis (waar de Congolezen hun visum voor 18 Europese landen halen) is gesloten en ENABEL (het Belgisch ontwikkelingsagentschap) moet sluiten. Het consulaat van Congo in Antwerpen is dicht (slechts 2 werkdagen daarvóór had ik mijn visum daar gekregen!) en Congo heeft geëist dat België zijn consulaten in Goma en Lubumbashi sluit. De Belgische ambassade moet uitgedund worden (terwijl ze net in een gloednieuw gebouw getrokken zijn). Het aantal vluchten van SN Brussels moet van 7 naar 4 per week. En dat alles omdat België – volgens een gelekt onofficieel document – een deel van de bilaterale samenwerking om wilde zetten naar NGO’s en noodhulp.
De EU heeft sancties opgelegd aan 15 Congolese leidersfiguren in de (ex-)regering, het leger en de veiligheidsdiensten. Zij worden beschuldigd van ernstige schendingen van de mensenrechten. Ze mogen de EU niet meer in en hun rekeningen in de EU worden bevroren. Ook tussen Congo en de VS rommelt het. Vier leger- en militieleiders uit Oost-Congo zijn bestraft wegens het laten voortduren van het conflict en daarmee het ‘verergeren van de armoede, honger en de noodzaak tot vluchten van de bevolking’. De vier mogen de VS niet in, noch zaken doen met Amerikanen. Op hun rekening in de VS is beslag gelegd.
Ook zijn vorige week president Kabila en vijf van zijn lijfwachten door de VS veroordeeld. Ze moeten meer dan een half miljoen dollar schadevergoeding betalen aan politiek vluchteling Jacques Miango. Vier jaar geleden werd die in Washington aangevallen toen hij bij het hotel waar Kabila verbleef, demonstreerde tegen de Congolese mensenrechtenschendingen. Hij bleef zwaargewond achter op de stoep.
Deze geldsom is niet het grootste probleem voor Kabila. In de Volkskrant stond (wat ik al eerder schreef) dat de Israëlische zakenman Dan Gertler miljoenen smeergeld betaalde aan het regime om voor weinig geld mijnconcessies op te kopen (en weer duur te verkopen). Congo liep zodoende een omzet van 1,35 miljard dollar mis. Daarnaast liep Congo vele miljoenen mis omdat met hulp van een Nederlandse belastingadviseur alle winsten op de Maagdeneilanden werden (on)belast. Gisteren heeft de mensenrechtencommissie van de VN Congo (met Jemen, Syrië, Burundi en Birma) een ‘menselijk slachthuis’ genoemd. Vanwege de voortdurende conflicten in het oosten en de Kasai en vanwege het bloedig neerslaan van de demonstraties. Ze klagen de betrokken overheden aan omdat ze het geweld in stand houden. Ze klagen ook enkele vaste leden van hun Veiligheidsraad aan omdat ze met hun vetorecht het lijden van de bevolking in stand houden.
De Congolese senator en historicus Kisimba vraagt zich recentelijk in een interview af hoe 10 duizend Belgen toentertijd een land met bijna de afmeting van de EU konden laten functioneren, maar 80 miljoen Congolezen daar nu niet in slagen. Terwijl het land zo rijk aan grond (oppervlak, vruchtbaarheid) en ondergrond (mineralen) is. De Belgische minister De Croo gaf een paar maanden geleden het antwoord al: ‘Congo is geen staat maar een systeem van persoonlijke zelfverrijking.’

Bookmark the permalink.

Comments are closed.

  • Nu op Africa Web TV