Zuid-Afrika heft suikertax op frisdrank in strijd tegen obesitas

Hettie Carina Schönfeldt, Beulah Pretorius en Nicolette Hall/The Conversation – IPS. Op 1 april verhoogt Zuid-Afrika de verkoopprijs van suikerhoudende frisdrank met 20 procent. “Een suikertax is de juiste beslissing”, zeggen drie voedingsexperts van de universiteit van Pretoria.

De geplande suikertax werd voorafgaandelijk grondig onderzocht op vraag van het Zuid-Afrikaanse parlement. De parlementsleden wilden zeker zijn dat het land zo’n belasting nodig heeft en de maatregel effectief zal zijn. “Een gedurfde beslissing maar de juiste”, zeggen voedingsexperts Hettie Carina Schönfeldt, Beulah Pretorius en Nicolette Hall van de universiteit van Pretoria.

De tax wordt ingevoerd op 1 april en heeft de bedoeling om de consumptie van suiker via suikerhoudende frisdranken te beperken. De verkoopprijs van de frisdranken zou met 20 procent stijgen.

De Zuid-Afrikaanse gezondheidsautoriteiten zien de suikertax passen binnen een breder geheel van maatregelen die het ministerie van Gezondheid neemt om niet-overdraagbare ziektes te voorkomen en te controleren.

Het doel is om obesitas met tien procent te verminderen tegen 2020. De maatregelen gaan over de reductie van zout, een striktere regelgeving rond transvetten en een strenger beleid ten aanzien van reclame en etiketten op voedingsproducten.

De opkomst van niet-overdraagbare aandoeningen
Het is volkomen normaal dat mensen als een gevolg van modernisering en socio-economische ontwikkeling ook een ander voedingspatroon ontwikkelen.

De overgang van traditioneel naar meer bewerkt voedsel en comfortfood is echter gelinkt aan gewichtstoename en een verhoogd risico op voedingsgerelateerde, niet-overdraagbare ziektes zoals hoge bloeddruk, hartaandoeningen en diabetes.

Niet-overdraagbare ziektes werden hierdoor de belangrijkste oorzaak voor vroegtijdig overlijden in lage- en middeninkomenslanden. Zuid-Afrika vormt hierop geen uitzondering. Van alle Afrikaanse landen hebben volwassenen in Zuid-Afrika het vaakst overgewicht. Bijna een op zeven Zuid-Afrikaanse vrouwen is te zwaar. Bij de mannen is 40 procent van de sterfgevallen voor de leeftijd van 60 jaar te wijten aan een niet-overdraagbare ziekte.

Een studie van de Zuid-Afrikaanse Medische Onderzoeksraad naar mortaliteit tussen 1997 en 2012, toonde aan dat niet-overdraagbare ziektes een piek bereikten in 2010. Dat jaar waren dit soort aandoeningen bij de belangrijkste oorzaken van overlijden in Zuid-Afrika, goed voor 39 procent van de overlijdens, een cijfer dat op gelijke voet staat met het aantal sterfgevallen van hiv/aids en tuberculose samen.

Volgens voorspellingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zullen in 2020 80 procent van de ziekten van niet-overdraagbare aard zijn. Deze zullen verantwoordelijk zijn voor zeven op tien van de sterfgevallen in ontwikkelingslanden.

Vandaag overlijdt een derde in lage inkomenslanden voor de leeftijd van zestig jaar. In rijke landen is dat slechts 13 procent.

Niet-overdraagbare ziektes hebben een enorme impact op de economische ontwikkeling van landen. Naar schatting kende Zuid-Afrika door toedoen van diabetes, beroerte en hartziektes tussen 2006 en 2015 een geaccumuleerd verlies van binnenlands product van 1,88 miljard dollar. Het Wereld Economisch Forum berekende dat andere geïndustrialiseerde landen zoals Brazilië, China, India en Rusland jaarlijks meer dan twintig miljoen productieve levensjaren verliezen door toedoen van niet-overdraagbare ziektes.

Een obees land
Bovenop de scherpe toename van de overige niet-overdraagbare aandoeningen is ook obesitas een opkomend probleem. Het aantal Zuid-Afrikaanse kinderen met overgewicht of obesitas is gestegen van 1,4 procent in 1994 naar meer dan 15 procent in 2004.

De problemen met obesitas zijn begonnen nog voor Zuid-Afrika zijn problemen met ondervoeding volledig onder controle had. Het aantal mensen met overgewicht stijgt, terwijl er ook nog problemen zijn door ondervoeding, vooral te wijten aan een slechte voedingskeuze met te weinig essentiële voedingsstoffen (energie, vitamines en mineralen).

De veranderingen in het dieet van de meeste Zuid-Afrikanen houden vooral in dat ze meer voedsel eten dat rijk is aan verzadigde vetten, minder groenten consumeren en meer vitamine-arme en suikerhoudende snacks alsook frisdranken.

Ook zijn ze gaandeweg steeds meer zout, suiker, vetstoffen en olie gaan toevoegen aan hun voeding of tijdens de bereiding ervan.

Engagement
De wereld is de strijd tegen hiv/aids en andere overdraagbare ziektes aan het winnen maar de last van de niet-overdraagbare ziektes wordt groter.

Naar verwachting zullen overdraagbare aandoeningen de komende tien jaar nog met 17 procent toenemen. In Afrika spreekt men zelfs over een cijfer dat de 27 procent benadert.

Wereldwijd worden overheden aangespoord om meer aandacht te hebben voor aandoeningen die te maken hebben met voeding. Zuid-Afrika, een lidstaat van de Verenigde Naties heeft verschillende resoluties ondertekent en engagementen aangegaan rond voeding en gezondheid.

Met de invoering van de suikertax komt Zuid-Afrika zijn internationaal engagement na, menen de auteurs.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op The Conversation.

Bookmark the permalink.

Comments are closed

  • Nu op Africa Web TV